Infrastructuur en transport

Met infrastructuur bedoelen we alle verbindingen die nodig zijn om mensen en goederen te vervoeren. Denk aan wegen, spoorlijnen, vaarwegen, havens, luchthavens, bruggen, tunnels en buisleidingen. Dagelijks maken miljoenen mensen gebruik van onze infrastructuur. Nederland ligt gunstig in Europa en heeft sterke verbindingen met de rest van de wereld. Via onze wegen, spoorlijnen, havens en luchthavens worden dagelijks grote hoeveelheden goederen en grondstoffen vervoerd. Dat levert Nederland banen en inkomsten op. Om die positie te behouden, moeten we blijven investeren in onze infrastructuur. Tegelijkertijd werken we aan schoner en duurzamer vervoer.

Op de weg worden ongeveer 45 miljoen verplaatsingen per dag gemaakt en vrachtwagens leggen samen ruim 20 miljoen kilometer af. Op het spoor vinden dagelijks ruim 1 miljoen treinreizen plaats. Binnenvaartschepen vervoeren gemiddeld ongeveer 900.000 ton goederen per dag. Via onze luchthavens reizen dagelijks gemiddeld 215.000 passagiers naar bestemmingen in Nederland en de rest van de wereld. Deze cijfers laten zien hoe belangrijk het is om onze infrastructuur goed te onderhouden en waar nodig uit te breiden. Goede verbindingen zijn onmisbaar voor ondernemers en dragen bij aan economische groei.

Goede verbindingen zijn belangrijk voor de economie

Voor de economie zijn alle vormen van vervoer belangrijk: over de weg, per spoor, over het water, door de lucht en via buisleidingen. Goede verbindingen zorgen ervoor dat werknemers hun werk kunnen bereiken en dat bedrijven hun grondstoffen en producten kunnen vervoeren. Ze stellen Nederlandse bedrijven ook in staat om internationaal zaken te doen. Ondernemers kunnen bijvoorbeeld machines, landbouwproducten en chemische producten in het buitenland kopen of verkopen.

Ook Schiphol en het internationale netwerk van KLM zijn belangrijk. Directe vliegverbindingen zijn nodig voor bedrijven die internationaal werken. Ze maken Nederland bovendien aantrekkelijk als vestigingsplaats voor internationale bedrijven en hoofdkantoren.

Onze infrastructuur is ook belangrijk voor de veiligheid van Nederland en Europa. Binnen de NAVO heeft Nederland een belangrijke rol als doorvoerland. Militair materieel moet snel vanuit Nederlandse havens naar andere delen van Europa kunnen worden vervoerd. Wegen, bruggen, spoorlijnen en vaarwegen moeten daarom geschikt zijn voor zwaar militair vervoer.

VNO-NCW en MKB-Nederland brengen het economische en strategische belang van goede verbindingen onder de aandacht van het kabinet en de Tweede Kamer.

Meer geld nodig voor onderhoud

Een groot deel van onze wegen, bruggen, tunnels en sluizen is gebouwd in de jaren zestig en zeventig. Deze infrastructuur is nu toe aan groot onderhoud of vervanging.

De overheid betaalt deze werkzaamheden onder meer uit het Mobiliteitsfonds. Daarin is echter niet genoeg geld beschikbaar om al het noodzakelijke onderhoud en alle vervangingen op tijd uit te voeren.

De gevolgen zijn nu al zichtbaar. Sommige bruggen en wegen zijn afgesloten voor zwaar vrachtverkeer, omdat zij zware voertuigen niet meer veilig kunnen dragen. Ondernemers moeten daardoor omrijden en maken extra kosten. Ook neemt de kans op storingen en afsluitingen toe.

Zonder extra investeringen zullen deze problemen de komende jaren groter worden. Daarom pleiten VNO-NCW en MKB-Nederland voor structureel meer geld voor onderhoud en vervanging. Samen met andere organisaties brengen we knelpunten in kaart en laten we zien welke gevolgen achterstallig onderhoud heeft voor ondernemers en de economie.

Ruimte voor nieuwe infrastructuur

De Nederlandse bevolking en economie groeien. Er worden nieuwe woningen en bedrijventerreinen gebouwd en havens en economische regio’s ontwikkelen zich verder. Daarvoor zijn nieuwe wegen, spoorverbindingen, vaarwegen en andere voorzieningen nodig.

Nieuwe woningen kunnen bijvoorbeeld alleen goed worden gebouwd als bewoners hun werk en voorzieningen kunnen bereiken. Ook bedrijven kunnen alleen groeien als werknemers, leveranciers en klanten hen goed kunnen bereiken.

Toch worden in Nederland steeds minder nieuwe infrastructuurprojecten gestart. Vooral grote projecten zijn moeilijk van de grond te krijgen. Dat komt onder meer door een gebrek aan geld, lange procedures en problemen met vergunningen en de uitvoering.

Wij vinden dat de overheid meer ruimte moet maken voor investeringen in nieuwe infrastructuur. Daarbij moet zij vooral kijken naar projecten die belangrijk zijn voor de economie, woningbouw en internationale verbindingen.

Ook kijken we naar andere manieren om grote projecten te financieren. De overheid kan bijvoorbeeld meerdere jaren geld opzijzetten voor een project. Daarnaast kan zij investeringen in infrastructuur anders behandelen dan gewone jaarlijkse uitgaven. Dit wordt ook wel een gulden financieringsregel genoemd. Voor geschikte projecten kan bovendien worden onderzocht of samenwerking met private investeerders mogelijk is.

De toekomst van mobiliteit

Het vervoer van mensen en goederen moet schoner en duurzamer worden. Voor personenvervoer is daarvoor een combinatie nodig van goed openbaar vervoer, elektrisch rijden, fietsen en deelvervoer.

Voor vrachtwagens en andere vormen van zwaar goederenvervoer zijn zowel elektrisch vervoer als duurzame brandstoffen nodig. Duurzame brandstoffen spelen ook een belangrijke rol bij het schoner maken van de zeevaart en luchtvaart.

Ondernemers kunnen deze overstap alleen maken als de juiste voorzieningen beschikbaar zijn. Er zijn voldoende laadpunten, elektriciteitsaansluitingen en duurzame brandstoffen nodig. Ook moet worden geïnvesteerd in de productie, opslag en het vervoer van deze brandstoffen.

VNO-NCW en MKB-Nederland zetten zich in voor een haalbare en betaalbare verduurzaming van mobiliteit. Nieuwe verplichtingen moeten aansluiten bij wat ondernemers in de praktijk kunnen uitvoeren. De benodigde energie, laadpunten en duurzame brandstoffen moeten daarom op tijd beschikbaar zijn.

Wat doen wij?

VNO-NCW en MKB-Nederland bespreken deze onderwerpen met ondernemers, brancheorganisaties, het kabinet, de Tweede Kamer en regionale overheden. We brengen knelpunten onder de aandacht, laten onderzoek uitvoeren en doen voorstellen voor oplossingen.

Onze inzet is gericht op:

• structureel meer geld voor onderhoud en vervanging;
• voldoende ruimte voor nieuwe infrastructuur;
• snellere procedures voor belangrijke projecten;
• goede verbindingen met economische regio’s en het buitenland;
• infrastructuur die bijdraagt aan de veiligheid van Nederland en Europa;
• voldoende laadpunten, elektriciteit en duurzame brandstoffen;
• een verduurzaming die voor ondernemers haalbaar en betaalbaar is.

Zo werken we aan een Nederland dat bereikbaar, economisch sterk en klaar voor de toekomst is.

Meer hierover? 

• Economisch Instituut voor de Bouw: Uitdagingen infrastructuur goederenvervoer (publicatie) 
• Algemene Rekenkamer: Tekort Rijkswaterstaat voor instandhouding groter dan gedacht
• Consultancy Nederland: ‘Vliegtaks en krimp van Schiphol kosten Nederlandse economie miljarden’